Nấu Cơm

Giang hồ ta chỉ giang hồ vặt

Nghe tiếng cơm sôi cũng nhớ nhà! (*)

Hắn chợt thốt ra một câu xanh dờn "tao đã từng biết nấu cơm" làm mọi người cười phá lên tưởng hắn đang giễu dở như mọi ngày.  Nhưng hắn không cười mà lập lại "thiệt mà, tao đã từng biết nấu cơm."  Mọi người vẫn tiếp tục cười, một người vừa cười vừa nói "Tao cũng biết nấu cơm.  Đong mấy lon gạo bỏ vô nồi, đổ nước lên tới mức đánh dấu bằng số. 3 lon gạo, đổ nước tới số 3, để nồi con vô nồi mẹ, thọt tay bấm cái nút, bỏ ra phòng khách ngồi coi phim bộ Đại Hàn, chừng nào nghe tiếng nhạc eo éo nổi lên từ cái nồi là cơm chín.  Dễ ẹt!"

"Nấu cơm kiểu đó thì đâu có gọi là biết nấu cơm.  Cái đó là cái nồi nó nấu chứ đâu phải mình nấu.  Tao nói biết nấu cơm là biết nấu bằng cái nồi bình thường để ngồi trên đầu của hai ông táo và bà táo kìa.  Từ lò trấu, lò rơm, lò mạt cưa, lò củi, lò than củi, lò than đá, lò dầu hôi, lò ga, cho tới lò điện chứ không phải nấu bằng nồi cơm điện."  Nhìn xuyên qua làn mưa xa xa thấy hơi mưa bay lên như khói lam chiều, hắn lầm bầm tiếp "nấu kiểu đó mà trên không sống, dưới không khê, tứ bề không nhão choét, lại có miếng cháy giòn rụm dưới đáy nồi thì mới là biết nấu cơm."

Rồi hắn cất giọng đều đều như tâm sự với chính mình.

Nấu bằng lò nào cũng vậy, phải kiếm được cái nồi bằng gang, đít nồi dầy, cơm mới ít bị khét và cơm cháy mới ngon.  Hồi cái thời gạo châu củi quế, nhiên liệu để đốt lò cũng thay đổi theo mùa, thứ nào rẻ nhất thì xài.
Chụm bằng trấu, rơm, mạt cưa, hay củi, cái nào cũng phải ngồi canh để đẩy thêm nhiên liệu vô nếu không muốn nồi cơm bị trương phình vì lò tắt ngúm.  Chụm bằng rơm hay trấu là khó nhất vì mấy thứ này cháy rồi không để lại than, nên sau khi cơm sôi cạn nước phải hạ lửa riu riu mà không được làm tắt.  Nấu được nồi cơm cho chín ngon lành quả thiệt nhiêu khê.
Chụm bằng than củi, than đá, hay bằng dầu hôi, ga, hay điện thì đỡ phải canh hơn vì không phải bỏ thêm, nhưng cũng để ý hạ bớt lửa khi nồi cơm cạn nước.
Nấu bằng lò gì thì nấu, có một thời gian tao chỉ cẩn có đủ gạo để nấu được ngày hai bữa cơm cũng là hạnh phúc lắm rồi vì có lúc hai bữa giảm xuống còn một bữa. Những ngày chỉ có một bữa cơm thì phải nấu lúc 2 giờ chiều để không đến nỗi lả ra vì bụng đói từ sáng, và để khi đi ngủ buổi tối ruột gan không mấy cồn cào, và vẫn đủ tỉnh táo để nghe được tiếng loa phóng thanh ra rả từ đầu xóm "… cả nước đang tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên Xã Hội Chủ Nghĩa …"


(*) Trích trong bài thơ Giang Hồ của thi sĩ Phạm Hữu Quang